Bilim & Doğa · Metin 59

Why Is the Sky Blue?

Gökyüzü neden mavi?

Çocukların en sevdiği soru: Gökyüzü neden mavi, gün batımı neden kırmızı ve Mars'ta gökyüzü ne renk? Işığın saçılmasının basit açıklaması.

Why Is the Sky Blue? metninin kapak görseli

Sabah gökyüzünde saçak bulutlar (temsilî görsel) · Fotoğraf: ADARSHluck · CC BY-SA 4.0

Level 1 · Başlangıç · A1–A2

121 kelime · ~1 dk okuma

Metni dinle

Altı çizili kelimelere dokun!

Children often ask a simple : “Why is the sky blue?” The answer is about light and .

Çocuklar sık sık basit bir soru sorar: “Gökyüzü neden mavi?” Cevap ışık ve havayla ilgili.

Light from the sun has all the colours in it. When sunlight comes into our air, it hits very, very small pieces of air. These pieces blue light in all . So when we look up, we see blue light everywhere.

Güneşten gelen ışığın içinde bütün renkler vardır. Güneş ışığı havamıza girdiğinde havanın çok, çok küçük parçalarına çarpar. Bu parçalar mavi ışığı her yöne savurur. Bu yüzden yukarı baktığımızda her yerde mavi ışık görürüz.

In the evening, the sun is . Its light travels a long way through the air. Most of the blue light goes away, and the sky becomes orange and red. That is a .

Akşamları güneş alçaktadır. Işığı havanın içinde uzun bir yol kat eder. Mavi ışığın çoğu kaybolur ve gökyüzü turuncu ve kırmızı olur. İşte bu gün batımıdır.

On the Moon, there is no air, so the sky is always . And on Mars, the sky is in the day, but sunsets are blue!

Ay'da hava yoktur, bu yüzden gökyüzü her zaman siyahtır. Mars'ta ise gökyüzü gündüz kahverengimsidir ama gün batımları mavidir!

Gramer ipucu

so: sonuç bağlacı

so, bir sonucu bağlar: “bu yüzden, o yüzden”. Önünde genellikle virgül olur.

Metinden:

there is no air, so the sky is always black

Başka örnekler:

  • It was late, so we took a taxi.Geç olmuştu, bu yüzden taksiye bindik.
  • I was hungry, so I made a sandwich.Acıkmıştım, o yüzden sandviç yaptım.

Bu metnin kelimeleri

  • question isim soru Can I ask you a question?
  • air isim hava Open the window to let some fresh air in.
  • throw fiil atmak, savurmak Throw the ball to me!
  • direction isim yön Which direction is the station?
  • low sıfat alçak The plane was flying very low.
  • sunset isim gün batımı We watched the sunset from the hill.
  • black sıfat siyah She has a black cat.
  • brownish sıfat kahverengimsi The water looked brownish after the rain.

Anladın mı? Mini quiz

  1. What does sunlight have in it?

  2. Why do we see blue everywhere?

  3. Why is the sky always black on the Moon?

  4. What colour are sunsets on Mars?

Level 2 · Orta · B1

169 kelime · ~1 dk okuma

Metni dinle

Altı çizili kelimelere dokun!

It is one of the oldest questions in science, and the answer was in the 19th century, largely by the British physicist Lord Rayleigh. The process he described is now called Rayleigh .

Bu, bilimin en eski sorularından biri ve cevabı 19. yüzyılda, büyük ölçüde İngiliz fizikçi Lord Rayleigh tarafından bulundu. Onun tanımladığı süreç bugün Rayleigh saçılması olarak adlandırılıyor.

Sunlight contains every colour, and each colour has a different . Blue light has a short wavelength; red light has a long one. When sunlight passes through the , it meets tiny gas . These molecules scatter short wavelengths much more than long ones, so blue light bounces around the sky and reaches our eyes from every direction.

Güneş ışığı her rengi içerir ve her rengin farklı bir dalga boyu vardır. Mavi ışığın dalga boyu kısa, kırmızınınki uzundur. Güneş ışığı atmosferden geçerken minik gaz molekülleriyle karşılaşır. Bu moleküller kısa dalga boylarını uzun olanlardan çok daha güçlü saçar; böylece mavi ışık gökyüzünde sekip her yönden gözümüze ulaşır.

But if short wavelengths scatter most, why isn't the sky violet? Partly because sunlight contains less violet, and partly because our eyes are more to blue.

Ama kısa dalga boyları en çok saçılıyorsa gökyüzü neden mor değil? Kısmen güneş ışığı daha az mor içerdiği için, kısmen de gözlerimiz maviye daha duyarlı olduğu için.

At sunset, light has to travel through much more air to reach us. By then, most of the blue has been scattered away, leaving the warm reds and oranges. On Mars, fine dust changes the picture: the daytime sky looks butterscotch, while sunsets have a cool blue .

Gün batımında ışığın bize ulaşmak için çok daha fazla havadan geçmesi gerekir. O zamana kadar mavinin çoğu saçılıp gitmiştir ve geriye sıcak kırmızılar ve turuncular kalır. Mars'ta ise ince toz tabloyu değiştirir: Gündüz gökyüzü karamel rengi görünürken gün batımlarında serin mavi bir parıltı olur.

Gramer ipucu

partly … and partly …

partly … and partly …: bir durumun birden fazla nedenini sıralarken kullanılır: “kısmen …, kısmen de …”.

Metinden:

Partly because sunlight contains less violet, and partly because our eyes are more sensitive to blue

Başka örnekler:

  • I failed partly because I was ill and partly because I didn't study.Kısmen hasta olduğum, kısmen de çalışmadığım için kaldım.
  • The trip was cancelled partly because of the weather.Gezi kısmen hava yüzünden iptal edildi.

Bu metnin kelimeleri

  • work out fiil çözmek, bulmak I can't work out the answer.
  • scattering isim saçılma Scattering makes the sky look blue.
  • wavelength isim dalga boyu Red light has a long wavelength.
  • atmosphere isim atmosfer The Earth's atmosphere protects us.
  • molecule isim molekül A water molecule has three atoms.
  • strongly zarf güçlü bir şekilde I strongly agree with you.
  • sensitive sıfat duyarlı, hassas My eyes are sensitive to light.
  • glow isim parıltı, ışıltı We saw the glow of the fire.

Anladın mı? Mini quiz

  1. Who largely explained why the sky is blue?

  2. Which light is scattered most strongly?

  3. Why isn't the sky violet?

  4. What is unusual about sunsets on Mars?

Level 3 · İleri · B2

266 kelime · ~2 dk okuma

Metni dinle

Altı çizili kelimelere dokun!

“Why is the sky blue?” is the kind of question children ask and adults struggle to answer. The explanation was developed in the 1870s by the British physicist John William Strutt, better known as Lord Rayleigh, who showed mathematically how light interacts with particles far smaller than its own wavelength.

“Gökyüzü neden mavi?” çocukların sorduğu ve yetişkinlerin cevaplamakta zorlandığı türden bir soru. Kesin açıklama 1870'lerde, daha çok Lord Rayleigh olarak tanınan İngiliz fizikçi John William Strutt tarafından geliştirildi; Strutt, ışığın kendi dalga boyundan çok daha küçük parçacıklarla nasıl etkileştiğini matematiksel olarak gösterdi.

Sunlight is a of wavelengths, from roughly 400 nanometres at the violet end to about 700 at the red. When it enters the atmosphere, it encounters nitrogen and oxygen molecules, which scatter light with an intensity inversely to the fourth power of its wavelength. In practical terms, blue light is scattered several times more than red, so it is across the whole dome of the sky.

Güneş ışığı, mor uçta yaklaşık 400 nanometreden kırmızıda yaklaşık 700 nanometreye kadar uzanan dalga boylarının bir karışımıdır. Atmosfere girdiğinde, ışığı dalga boyunun dördüncü kuvvetiyle ters orantılı bir şiddetle saçan azot ve oksijen molekülleriyle karşılaşır. Pratikte bu, mavi ışığın kırmızıdan birkaç kat daha verimli saçıldığı ve gökyüzü kubbesinin tamamına yayıldığı anlamına gelir.

This raises an obvious : violet has an even shorter wavelength, so why isn't the sky violet? The answer combines physics and biology. The solar spectrum contains comparatively little violet, some of it is absorbed high in the atmosphere, and the human eye, with its three types of colour receptors, responds far more strongly to blue. What we perceive is a between what is out there and how we are built to see it.

Bu da akla açık bir itiraz getiriyor: Mor ışığın dalga boyu daha da kısa, o hâlde gökyüzü neden mor değil? Cevap fizikle biyolojiyi birleştiriyor. Güneş tayfı görece az mor içerir, bunun bir kısmı atmosferin yüksek katmanlarında soğurulur ve üç tür renk alıcısına sahip insan gözü maviye çok daha güçlü tepki verir. Algıladığımız şey, dışarıda olanla onu görmek için nasıl yaratıldığımız arasındaki bir uzlaşmadır.

The same principle explains the colours of dusk. When the sun is near the horizon, its light must cross a far thicker slice of atmosphere, and by the time it reaches us most of the blue has been scattered out, leaving reds and oranges. On Mars, where the thin air is laden with fine dust, the effect is : the daytime sky is a hazy butterscotch, while sunsets glow an eerie blue.

Aynı ilke alacakaranlığın renklerini de açıklıyor. Güneş ufka yakınken ışığı atmosferin çok daha kalın bir dilimini geçmek zorundadır ve bize ulaştığında mavinin çoğu saçılıp gitmiş, geriye kırmızılar ve turuncular kalmıştır. İnce havasının ince tozla dolu olduğu Mars'ta ise etki tersine döner: Gündüz gökyüzü puslu bir karamel rengindedir, gün batımları ise tekinsiz bir maviyle parlar.

Gramer ipucu

better known as …

better known as …: “daha çok … olarak bilinen”. Birinin ya da bir şeyin yaygın adını vermek için kullanılır.

Metinden:

John William Strutt, better known as Lord Rayleigh

Başka örnekler:

  • Stefani Germanotta, better known as Lady GagaDaha çok Lady Gaga olarak bilinen Stefani Germanotta
  • Constantinople, better known today as IstanbulBugün daha çok İstanbul olarak bilinen Konstantinopolis

Bu metnin kelimeleri

  • definitive sıfat kesin, nihai There is no definitive answer yet.
  • blend isim karışım This tea is a blend of black and green tea.
  • proportional sıfat orantılı Your pay is proportional to the hours you work.
  • efficiently zarf verimli bir şekilde The new machine works more efficiently.
  • diffuse fiil yaymak, dağıtmak The curtains diffuse the sunlight.
  • objection isim itiraz Does anyone have an objection?
  • compromise isim uzlaşma, orta yol We reached a compromise.
  • reverse fiil tersine çevirmek The court reversed its decision.

Anladın mı? Mini quiz

  1. What did Lord Rayleigh show?

  2. Which molecules scatter sunlight in the atmosphere?

  3. According to the writer, what we perceive is…

  4. What is the daytime sky like on Mars?

Tüm okumalar