Şehir & Kültür · Metin 99
The Blue Eye: Why Turks Love the Nazar
Mavi göz: Türkler nazar boncuğunu neden sever?
Kapıların üstünde, bebek beşiklerinde, arabaların aynasında: Nazar boncuğunun anlamı, nasıl yapıldığı ve çatladığında söylenenler.
Nazar boncukları (temsilî görsel) · Fotoğraf: Eylulkizil · CC BY-SA 4.0
Level 1 · Başlangıç · A1–A2
Altı çizili kelimelere dokun!
In Türkiye, you can see a small blue eye everywhere: on doors, in cars, on and even on babies' clothes. It is called a nazar.
Türkiye'de küçük, mavi, camdan bir gözü her yerde görebilirsin: kapılarda, arabalarda, bileziklerde ve hatta bebek kıyafetlerinde. Adı nazar boncuğu.
Many people it protects them. Some people think a look can bring bad . The blue eye stops the bad look.
Pek çok kişi onun kendilerini koruduğuna inanıyor. Bazı insanlar kıskanç bir bakışın kötü şans getirebileceğini düşünüyor. Mavi göz bu kötü bakışı durduruyor.
If a nazar , people often say, "It did its job!" Then they buy a new one.
Bir nazar boncuğu kırılırsa insanlar genellikle "Görevini yaptı!" der. Sonra yenisini alırlar.
Some people believe in it, and some don't. But almost everyone likes it. It is also a for friends from other countries.
Bazı insanlar ona inanıyor, bazıları inanmıyor. Ama neredeyse herkes onu seviyor. Ayrıca başka ülkelerden arkadaşlar için popüler bir hediye.
Gramer ipucu
If + present, present
If + geniş zaman, geniş zaman: genel gerçekleri ve alışkanlıkları anlatır.
Metinden:
If a nazar breaks, people often say
Başka örnekler:
- If I drink coffee at night, I can't sleep.Gece kahve içersem uyuyamam.
- If it rains, we stay at home.Yağmur yağarsa evde kalırız.
Bu metnin kelimeleri
- glass isim cam The table is made of glass.
- bracelet isim bilezik She wears a silver bracelet.
- believe fiil inanmak I believe you.
- jealous sıfat kıskanç My brother is jealous of my new bike.
- luck isim şans Good luck with your exam!
- break fiil kırılmak, kırmak Be careful, the cup might break.
- popular sıfat popüler, sevilen This song is very popular.
- gift isim hediye Thank you for the lovely gift.
Anladın mı? Mini quiz
-
What is a nazar made of?
Camdan yapılır.
-
What do some people think a jealous look can bring?
Kötü şans.
-
What do people say when a nazar breaks?
"Görevini yaptı!"
-
Why is it a popular gift?
Neredeyse herkes onu seviyor.
Level 2 · Orta · B1
Altı çizili kelimelere dokun!
Walk through any Turkish town and you will see it: a small blue glass eye hanging above a shop door, on a key ring, or pinned to a baby's . This is the nazar boncuğu, and it is one of the most familiar in the country.
Herhangi bir Türk kasabasında yürü, onu göreceksin: bir dükkân kapısının üstünde asılı, bir anahtarlıkta ya da bir bebek battaniyesine iğnelenmiş küçük, mavi, camdan bir göz. Bu nazar boncuğu ve ülkedeki en tanıdık nesnelerden biri.
The idea behind it is very old. Many cultures around the Mediterranean believed that a look full of envy, the "evil eye", could cause . The blue bead is supposed to that look back, like a mirror, before it reaches you.
Arkasındaki fikir çok eski. Akdeniz çevresindeki pek çok kültür, kıskançlıkla dolu bir bakışın, yani "nazar"ın zarar verebileceğine inanıyordu. Mavi boncuğun bu bakışı, sana ulaşmadan önce bir ayna gibi geri yansıttığı düşünülüyor.
Traditional beads are made by hand. Glassmakers heat glass in a hot until it is soft, then add circles of dark blue, white, light blue and black. Some villages near İzmir are famous for this .
Geleneksel boncuklar elle yapılıyor. Cam ustaları camı yumuşayana kadar sıcak bir fırında ısıtıyor, sonra lacivert, beyaz, açık mavi ve siyah halkalar ekliyor. İzmir yakınlarındaki bazı köyler bu zanaatla ünlü.
Does it really work? That's a matter of . But even people who don't take it seriously often keep one at home, just in case. When a nazar cracks, many Turks smile and say it has absorbed something bad, and it with a new one.
Gerçekten işe yarıyor mu? Bu bir inanç meselesi. Ama onu ciddiye almayan insanlar bile çoğu zaman, ne olur ne olmaz diye evde bir tane tutuyor. Bir nazar boncuğu çatladığında pek çok Türk gülümseyip onun kötü bir şeyi üstüne aldığını söylüyor ve yenisiyle değiştiriyor.
Gramer ipucu
be supposed to + V1
be supposed to + V1: “… -mesi gerekiyor, … -diği düşünülüyor / söyleniyor”.
Metinden:
The blue bead is supposed to reflect that look back
Başka örnekler:
- This tea is supposed to help you sleep.Bu çayın uyumana yardım ettiği söyleniyor.
- You're supposed to be at school!Okulda olman gerekiyor!
Bu metnin kelimeleri
- blanket isim battaniye It's cold. Can I have another blanket?
- object isim nesne, eşya There was a strange object on the table.
- harm isim zarar A little sun won't do you any harm.
- reflect fiil yansıtmak The lake reflected the mountains.
- furnace isim fırın (endüstriyel), ocak The metal was heated in a furnace.
- craft isim zanaat, el sanatı Carpet weaving is a traditional craft.
- belief isim inanç People have different beliefs.
- replace fiil yenisiyle değiştirmek I need to replace my phone battery.
Anladın mı? Mini quiz
-
What is the "evil eye"?
Kıskançlıkla dolu bir bakış.
-
What is the bead supposed to do?
Kötü bakışı geri yansıtmak.
-
Where are some villages famous for making beads?
İzmir yakınlarında.
-
Why do some people keep a nazar even if they don't believe in it?
Ne olur ne olmaz diye.
Level 3 · İleri · B2
Altı çizili kelimelere dokun!
It hangs from rear-view mirrors and shop doorways, dangles from key rings and is discreetly to newborns' clothing. For many visitors, the cobalt-blue glass eye known in Turkish as the nazar boncuğu is the most recognisable of the country, yet its roots run far deeper than the tourist trade.
Dikiz aynalarından ve dükkân kapılarından sarkar, anahtarlıklarda sallanır ve yeni doğmuş bebeklerin kıyafetlerine belli belirsiz iğnelenir. Pek çok ziyaretçi için Türkçede nazar boncuğu olarak bilinen kobalt mavisi cam göz, ülkenin en tanınır hatırasıdır; ama kökleri turistik ticaretten çok daha derinlere uzanır.
Belief in the evil eye, the notion that an envious or admiring glance can bring , is documented across the Mediterranean and the Middle East since antiquity. The bead does not ward off bad luck in general; its purpose is specific. It is meant to catch and the harmful gaze before it reaches the person, child or property it was aimed at.
Nazara, yani kıskanç ya da hayranlık dolu bir bakışın talihsizlik getirebileceği düşüncesine olan inanç, Akdeniz ve Orta Doğu'da antik çağlardan beri belgelenmiştir. Boncuk genel olarak kötü şansı uzaklaştırmaz; amacı belirlidir. Zararlı bakışı, hedef aldığı kişiye, çocuğa ya da mala ulaşmadan yakalayıp saptırması amaçlanır.
Traditional nazars are still made in small workshops, notably in villages near İzmir, where melt glass in wood-fired furnaces and build up the familiar rings of colour layer by layer on an iron rod. It is hot, demanding work, and the number of masters who still practise the craft has been as cheaper, mass-produced versions flood the market.
Geleneksel nazar boncukları hâlâ küçük atölyelerde, özellikle de İzmir yakınlarındaki köylerde yapılıyor; ustalar camı odunla ısıtılan fırınlarda eritiyor ve tanıdık renk halkalarını bir demir çubuğun üzerinde katman katman oluşturuyor. Sıcak ve zorlu bir iş; daha ucuz, seri üretim versiyonlar piyasayı doldurdukça zanaatı hâlâ sürdüren ustaların sayısı azalıyor.
Whether people genuinely believe in its power varies enormously. For some it is a sincere protective ; for others, a cultural habit or simply a pleasant decoration. Yet the custom surrounding a broken bead reveals how deeply the idea is into everyday life: a cracked nazar is rarely mourned, since it is assumed to have absorbed a blow intended for its owner, and it is quietly replaced.
İnsanların onun gücüne gerçekten inanıp inanmadığı büyük ölçüde değişiyor. Bazıları için içten bir koruyucu muska, bazıları için kültürel bir alışkanlık ya da sadece hoş bir süs. Yine de kırılan boncuğu çevreleyen âdet, bu fikrin gündelik hayata ne kadar derinden işlendiğini gösteriyor: Çatlamış bir nazar boncuğu için nadiren üzülünür, çünkü sahibine yönelen bir darbeyi üstüne aldığı varsayılır ve sessizce yenisiyle değiştirilir.
Gramer ipucu
Whether …
Whether + cümle (özne olarak): “… -ip -mediği”. Cümlenin başında bir belirsizliği konu yapar.
Metinden:
Whether people genuinely believe in its power varies enormously.
Başka örnekler:
- Whether he comes or not doesn't matter.Gelip gelmemesi önemli değil.
- Whether it will work is unclear.İşe yarayıp yaramayacağı belirsiz.
Bu metnin kelimeleri
- pin fiil iğnelemek, tutturmak She pinned a flower to her dress.
- souvenir isim hatıra eşya I bought a souvenir for my mother.
- misfortune isim talihsizlik, kötü talih He had the misfortune to lose his job.
- deflect fiil saptırmak, yönünü değiştirmek The goalkeeper deflected the ball.
- artisan isim zanaatkâr, usta Local artisans make these plates.
- dwindle fiil azalmak, gittikçe küçülmek Our savings dwindled.
- charm isim muska, tılsım He carries a lucky charm.
- weave (wove, woven) fiil dokumak, işlemek Music is woven into their culture.
Anladın mı? Mini quiz
-
According to the text, what is the bead's specific purpose?
Zararlı bakışı yakalayıp saptırmak.
-
Why is the number of masters dwindling?
Daha ucuz seri üretim versiyonlar piyasayı dolduruyor.
-
How do people usually react to a cracked nazar?
Darbeyi üstüne aldığını düşünüp değiştirirler.
-
What does the text say about belief in its power?
Büyük ölçüde değişiyor.