Yemek & İçecek · Metin 110

The Aubergine: Türkiye's Favourite Vegetable?

Patlıcan: Türkiye'nin en sevdiği sebze mi?

Karnıyarıktan imam bayıldıya, hünkâr beğendiden közlemeye: Türk mutfağının vazgeçilmezi patlıcan ve ilginç isimli yemeklerinin hikâyeleri.

The Aubergine: Türkiye's Favourite Vegetable? metninin kapak görseli

Pazarda patlıcanlar (temsilî görsel) · Fotoğraf: Adam Jones from Kelowna, BC, Canada · CC BY-SA 2.0

Level 1 · Başlangıç · A1–A2

89 kelime · ~1 dk okuma

Altı çizili kelimelere dokun!

The aubergine is a dark vegetable. In American English, it's called an eggplant. In Türkiye, people love it, especially in summer.

Patlıcan koyu mor bir sebze. Amerikan İngilizcesinde ona eggplant deniyor. Türkiye'de insanlar onu çok seviyor, özellikle yazın.

There are many Turkish with aubergine. In karnıyarık, the aubergine is with meat. In imam bayıldı, it is cooked in .

Patlıcanlı pek çok Türk yemeği var. Karnıyarıkta patlıcanın içi kıymayla dolduruluyor. İmam bayıldıda zeytinyağında pişiriliyor.

"Imam bayıldı" means "the imam ". In the story, the dish was so good that the imam fainted!

"İmam bayıldı", imamın bayıldığı anlamına geliyor. Hikâyeye göre yemek o kadar güzeldi ki imam bayıldı!

People also cook aubergines on a . Then they take off the black and make a soft, smoky .

İnsanlar patlıcanları ateşte de pişiriyor. Sonra siyah kabuğunu soyup yumuşak, isli bir salata yapıyorlar.

Gramer ipucu

especially

especially: “özellikle”. Genelden bir öğeyi öne çıkarır.

Metinden:

people love it, especially in summer

Başka örnekler:

  • I love fruit, especially apples.Meyveyi severim, özellikle elmayı.
  • It's cold here, especially at night.Burası soğuk, özellikle geceleri.

Bu metnin kelimeleri

  • purple sıfat mor She has a purple dress.
  • dish isim yemek (çeşidi) This is my favourite dish.
  • fill fiil doldurmak Fill the glass with water.
  • olive oil isim zeytinyağı Cook the onions in olive oil.
  • faint fiil bayılmak It was so hot that she fainted.
  • fire isim ateş We sat around the fire.
  • skin isim kabuk, deri Don't eat the banana skin.
  • salad isim salata I'll have a green salad.

Anladın mı? Mini quiz

  1. What is an aubergine called in American English?

  2. What is the aubergine filled with in karnıyarık?

  3. What does "imam bayıldı" mean?

  4. What do people do after cooking aubergines on a fire?

Level 2 · Orta · B1

188 kelime · ~2 dk okuma

Altı çizili kelimelere dokun!

Walk through a Turkish market in August and you will see mountains of shiny purple aubergines. They are one of the most important in Turkish cooking, and people often joke that a good cook should know dozens of ways to prepare them.

Ağustosta bir Türk pazarında dolaş, parlak mor patlıcanlardan dağlar göreceksin. Türk mutfağının en önemli sebzelerinden biri ve insanlar iyi bir aşçının onları hazırlamanın onlarca yolunu bilmesi gerektiği şakasını sık sık yapıyor.

Some dishes are famous for their as much as their taste. Imam bayıldı, aubergines with onions and tomatoes and cooked in olive oil, means "the imam fainted". Nobody is sure why. Some say he fainted because the dish was so ; others say it was because of how much expensive olive oil it used!

Bazı yemekler tatları kadar isimleriyle de ünlü. Soğan ve domatesle doldurulup zeytinyağında pişirilen imam bayıldı, "imam bayıldı" anlamına geliyor. Neden olduğundan kimse emin değil. Bazıları yemek o kadar lezzetli olduğu için bayıldığını söylüyor; bazıları ise kullanılan pahalı zeytinyağının miktarı yüzünden olduğunu!

Another favourite is hünkâr beğendi, "the sultan liked it": tender meat served on a creamy of smoked aubergine. Then there is karnıyarık, "split belly", where the aubergine is cut open and filled with minced meat.

Bir başka sevilen yemek hünkâr beğendi, yani "sultan beğendi": közlenmiş patlıcandan yapılan kremalı bir püre üzerinde servis edilen yumuşak et. Bir de "yarık karın" anlamına gelen karnıyarık var; patlıcan yarılıp içi kıymayla dolduruluyor.

Many recipes start by the aubergine directly over a flame until the skin is black. This gives the soft inside a smoky flavour. A from Turkish grandmothers: put sliced aubergines in salty water before frying. They will be less and absorb less oil.

Pek çok tarif, patlıcanı kabuğu kararana kadar doğrudan ateşin üzerinde közleyerek başlar. Bu, yumuşak iç kısmına isli bir tat verir. Türk anneannelerinden bir ipucu: Dilimlenmiş patlıcanları kızartmadan önce tuzlu suya koyun. Daha az acı olur ve daha az yağ çeker.

Gramer ipucu

as much as

as much as + isim: “… kadar”. İki şeyin eşit derecede geçerli olduğunu söyler.

Metinden:

famous for their names as much as their taste

Başka örnekler:

  • I love the city as much as the beach.Şehri de plaj kadar seviyorum.
  • He cares about money as much as you.Para senin kadar onun için de önemli.

Bu metnin kelimeleri

  • vegetable isim sebze Carrots are my favourite vegetable.
  • name isim isim, ad What's the name of this street?
  • stuffed sıfat doldurulmuş, dolma We had stuffed peppers for lunch.
  • delicious sıfat lezzetli This soup is delicious.
  • purée isim püre Babies eat fruit purée.
  • roast fiil közlemek, kızartmak (fırında/ateşte) Roast the peppers until they are soft.
  • tip isim ipucu, püf noktası Here's a tip: book early.
  • bitter sıfat acı (tat) This coffee is very bitter.

Anladın mı? Mini quiz

  1. What do people joke about good cooks?

  2. What is one explanation for the name "imam bayıldı"?

  3. What is hünkâr beğendi?

  4. Why put aubergine slices in salty water before frying?

Level 3 · İleri · B2

238 kelime · ~2 dk okuma

Altı çizili kelimelere dokun!

If Turkish cuisine had a mascot, the aubergine would be a strong candidate. From late spring to early autumn, market stalls are piled high with glossy purple specimens, and the vegetable, botanically a berry, appears in an astonishing range of dishes, from humble home cooking to the recipes of the Ottoman palace kitchen.

Türk mutfağının bir maskotu olsaydı, patlıcan güçlü bir aday olurdu. İlkbahar sonundan sonbahar başına kadar pazar tezgâhları parlak mor patlıcanlarla dolup taşar ve botanik açıdan bir meyve olan bu sebze, mütevazı ev yemeklerinden Osmanlı saray mutfağının incelikli tariflerine kadar şaşırtıcı çeşitlilikte yemekte boy gösterir.

Several of these dishes are as memorable for their names as for their flavour. Imam bayıldı, aubergines slow-cooked in olive oil with onions and tomatoes, translates as "the imam fainted". Folk explanations : in one version, he was overcome by the dish's taste; in another, by the quantity of costly olive oil his wife had used to make it.

Bu yemeklerin birçoğu tatları kadar isimleriyle de akılda kalır. Soğan ve domatesle zeytinyağında ağır ağır pişirilen patlıcanlardan oluşan imam bayıldı, "imam bayıldı" diye çevrilir. Halk açıklamaları farklılaşır: Bir versiyonda imam yemeğin nefis tadından kendinden geçmiştir; bir diğerinde ise karısının yemeği yapmak için kullandığı pahalı zeytinyağının miktarından.

Hünkâr beğendi, "the sultan approved", pairs tender braised meat with a purée of smoked aubergine enriched with milk and cheese; one popular story links it to a royal visit in the 19th century. Karnıyarık, "split belly", takes a more approach: fried aubergines are slit lengthways and stuffed with minced meat, then baked.

"Hünkâr beğendi", yumuşak, pişirilmiş eti süt ve peynirle zenginleştirilmiş, kadife kıvamında közlenmiş patlıcan püresiyle buluşturur; popüler bir hikâye onu 19. yüzyıldaki bir kraliyet ziyaretine bağlar. "Yarık karın" anlamına gelen karnıyarık daha köy usulü bir yaklaşım sergiler: Kızartılmış patlıcanlar boylamasına yarılır, kıymayla doldurulur ve fırında pişirilir.

Underlying many of these recipes is a single technique: charring the whole aubergine over an open flame until the skin blisters and the flesh . The smoky pulp becomes the basis for salads, dips and purées. Experienced cooks also sliced aubergine in salted water before frying, a step said to reduce bitterness and limit how much oil the flesh absorbs.

Bu tariflerin birçoğunun temelinde tek bir teknik yatar: Bütün patlıcanı kabuğu kabarıp içi çökene kadar açık ateşte közlemek. İsli iç kısım salataların, mezelerin ve pürelerin temelini oluşturur. Deneyimli aşçılar ayrıca dilimlenmiş patlıcanı kızartmadan önce tuzlu suda bekletir; bu adımın acılığı azalttığı ve süngerimsi etin ne kadar yağ çektiğini sınırladığı söylenir.

Gramer ipucu

If … had …, … would …

Second conditional: If + past, would + V1. Gerçek olmayan bir durumu hayal eder.

Metinden:

If Turkish cuisine had a mascot, the aubergine would be a strong candidate.

Başka örnekler:

  • If I had a car, I would drive to work.Arabam olsaydı işe arabayla giderdim.
  • If she knew, she would tell us.Bilseydi bize söylerdi.

Bu metnin kelimeleri

  • refined sıfat incelikli, rafine She has refined taste.
  • diverge fiil ayrılmak, farklılaşmak Our opinions diverge on this point.
  • exquisite sıfat nefis, olağanüstü güzel The food was exquisite.
  • velvety sıfat kadifemsi, pürüzsüz The soup has a velvety texture.
  • rustic sıfat köy usulü, rustik We stayed in a rustic cottage.
  • collapse fiil çökmek The old bridge collapsed.
  • soak fiil suda bekletmek, ıslatmak Soak the beans overnight.
  • spongy sıfat süngerimsi The cake is light and spongy.

Anladın mı? Mini quiz

  1. What is the aubergine, botanically?

  2. In one version of the story, what made the imam faint?

  3. How is karnıyarık described?

  4. What technique underlies many of the recipes?

Tüm okumalar