IELTS · Sınav metni · Metin 160
Rewilding: Letting Nature Take the Lead
Yeniden yabanlaştırma: Dümeni doğaya bırakmak
IELTS Academic tarzında bir okuma: Kurtların ve kunduzların geri getirilmesi ekosistemleri nasıl değiştiriyor, yeniden yabanlaştırma neden tartışmalı?
IELTS hazırlık okuması · B1
B1 hazırlık hâli. Metnin sadeleştirilmiş versiyonu: önce bunu oku, kelimeleri öğren, soruları çöz. Sonra yukarıdaki B2–C1 sekmesinden sınav seviyesindeki hâline geç.
Altı çizili kelimelere dokun!
In many parts of the world, wild animals and plants have disappeared because of farming, building and hunting. Rewilding is a new way of nature. Instead of controlling every detail, people try to bring back natural and then let nature do most of the work.
Dünyanın pek çok yerinde yabani hayvanlar ve bitkiler tarım, inşaat ve avcılık yüzünden yok oldu. Yeniden yabanlaştırma doğayı korumanın yeni bir yolu. İnsanlar her ayrıntıyı kontrol etmek yerine doğal süreçleri geri getirmeye çalışıyor ve sonra işin çoğunu doğaya bırakıyor.
A famous example comes from Yellowstone National Park in the USA. Wolves had disappeared from the park by the 1920s. In 1995 and 1996, scientists brought wolves back from Canada. The wolves hunted elk, and some scientists believe this helped young trees grow again along the .
Ünlü bir örnek ABD'deki Yellowstone Ulusal Parkı'ndan geliyor. Kurtlar 1920'lere gelindiğinde parktan yok olmuştu. 1995 ve 1996'da bilim insanları Kanada'dan kurt getirdi. Kurtlar geyikleri avladı ve bazı bilim insanları bunun nehirler boyunca genç ağaçların yeniden büyümesine yardım ettiğine inanıyor.
In Britain, people are bringing back . Beavers build that create small pools. These pools give a home to fish, frogs and insects, and they can also slow down water and help floods.
İngiltere'de insanlar kunduzları geri getiriyor. Kunduzlar küçük göletler oluşturan setler inşa eder. Bu göletler balıklara, kurbağalara ve böceklere ev sahipliği yapar; ayrıca suyu yavaşlatıp taşkınları önlemeye yardım edebilir.
However, not everyone rewilding. Some farmers worry that wolves will attack their sheep, or that beavers will flood their fields. Rewilding works best when local people are in the plans and when they also benefit, for example from nature tourism.
Ancak herkes yeniden yabanlaştırmayı desteklemiyor. Bazı çiftçiler kurtların koyunlarına saldıracağından ya da kunduzların tarlalarını su basmasına yol açacağından endişe ediyor. Yeniden yabanlaştırma en iyi, yerel halk planlara dahil edildiğinde ve örneğin doğa turizminden onlar da fayda sağladığında işe yarıyor.
Gramer ipucu
Instead of + -ing: … yerine
Instead of + V-ing / isim, bir seçeneği bırakıp diğerini yaptığımızı anlatır: “… yerine, … -mek yerine”.
Metinden:
Instead of controlling every detail, people try to bring back natural processes
Başka örnekler:
- Instead of driving, we walked.Araba kullanmak yerine yürüdük.
- Drink water instead of cola.Kola yerine su iç.
Bu metnin kelimeleri
- protect fiil korumak We must protect wild animals.
- process isim süreç Learning is a slow process.
- river isim nehir The river flows into the sea.
- beaver isim kunduz Beavers live near rivers.
- dam isim baraj, set The beavers built a dam.
- prevent fiil önlemek Trees can prevent floods.
- support fiil desteklemek Most people support the idea.
- involved (in) sıfat (-e) dahil, katılan Parents should be involved in school life.
Anladın mı? Mini quiz
-
TRUE / FALSE / NOT GIVEN: Wolves were brought back to Yellowstone from Canada.
2. paragraf: “scientists brought wolves back from Canada”. True.
-
TRUE / FALSE / NOT GIVEN: All scientists agree that wolves caused trees to grow again in Yellowstone.
2. paragraf: bunu yalnızca “some scientists” düşünüyor. False.
-
How can beaver dams help people?
3. paragraf: suyu yavaşlatıp taşkınları önlemeye yardım edebilir.
-
According to the last paragraph, when does rewilding work best?
4. paragraf: yerel halk dahil olduğunda ve fayda sağladığında.
IELTS Academic Reading · B2–C1
IELTS tarzı metin. 395 kelime · True / False / Not Given ve çoktan seçmeli sorular · Önerilen süre: 9 dakika. Önce süre tutarak oku ve soruları çöz, sonra kelimelere ve çeviriye bak.
Altı çizili kelimelere dokun!
Conservation has traditionally focused on protecting particular species or preserving landscapes in a fixed state, often through intensive management. Rewilding takes a different approach. Rather than exactly what an ecosystem should look like, it seeks to restore natural processes, such as grazing, predation and the free movement of water, and then allows nature to shape the land with minimal human .
Doğa koruma geleneksel olarak belirli türleri korumaya ya da manzaraları çoğu zaman yoğun yönetim yoluyla sabit bir durumda tutmaya odaklanmıştır. Yeniden yabanlaştırma farklı bir yaklaşım benimser. Bir ekosistemin tam olarak nasıl görünmesi gerektiğini belirlemek yerine otlatma, avlanma ve suyun serbest hareketi gibi doğal süreçleri yeniden kurmaya çalışır ve ardından doğanın araziyi en az insan müdahalesiyle şekillendirmesine izin verir.
The most celebrated example is the reintroduction of grey wolves to Yellowstone National Park in 1995 and 1996, roughly seventy years after they had been there. In the following years, elk numbers declined and, in some areas, willows and aspens along streams began to recover. Many accounts presented this as a , in which a top predator indirectly benefits plants by changing the behaviour and numbers of herbivores. Subsequent research, however, has suggested that the story is more complex, with factors such as drought, human hunting and the return of bears also playing a part.
En çok bilinen örnek, gri kurtların Yellowstone Ulusal Parkı'ndan yok edilmelerinden kabaca yetmiş yıl sonra, 1995 ve 1996'da parka yeniden getirilmesidir. Sonraki yıllarda geyik sayıları azaldı ve bazı bölgelerde dereler boyunca söğütler ve titrek kavaklar toparlanmaya başladı. Pek çok anlatım bunu, en üstteki bir yırtıcının otçulların davranışını ve sayısını değiştirerek bitkilere dolaylı olarak fayda sağladığı bir trofik basamaklanma olarak sundu. Ancak sonraki araştırmalar, kuraklık, insanların avlanması ve ayıların geri dönüşü gibi etkenlerin de rol oynadığı daha karmaşık bir hikâyeye işaret etti.
In Europe, rewilding has often on smaller species and on private land. Beavers, which were hunted to extinction in Britain centuries ago, have been reintroduced in several areas. Their dams create that support a variety of wildlife and can store water during heavy rain, reducing flood peaks downstream. In southern England, the Knepp estate converted intensive farmland into a mosaic of scrub, grassland and woodland grazed by free-roaming animals, and has since recorded increases in rare species such as turtle doves and nightingales.
Avrupa'da yeniden yabanlaştırma çoğu zaman daha küçük türlere ve özel arazilere odaklandı. Yüzyıllar önce İngiltere'de avlanarak tamamen yok edilen kunduzlar birkaç bölgeye yeniden getirildi. Setleri, çeşitli yaban hayatını destekleyen ve şiddetli yağmur sırasında suyu depolayarak akış aşağısındaki taşkın zirvelerini azaltabilen sulak alanlar oluşturur. Güney İngiltere'deki Knepp arazisi yoğun tarım arazisini serbest dolaşan hayvanların otladığı çalılık, çayır ve ormanlık alanlardan oluşan bir mozaiğe dönüştürdü ve o zamandan beri üveyik ve bülbül gibi nadir türlerde artış kaydetti.
Nevertheless, rewilding remains . Farmers may fear that predators will kill livestock or that beavers will flood productive land, and some rural communities perceive rewilding as an attempt by outsiders to how their land should be used. Ecologists have also raised concerns. At the Oostvaardersplassen reserve in the Netherlands, for instance, large numbers of deer, cattle and horses died during a harsh winter in 2017–18, provoking public outrage and debate about how far humans should step back.
Bununla birlikte yeniden yabanlaştırma tartışmalı olmaya devam ediyor. Çiftçiler yırtıcıların çiftlik hayvanlarını öldüreceğinden ya da kunduzların verimli arazileri su basmasına yol açacağından korkabilir; bazı kırsal topluluklar da yeniden yabanlaştırmayı dışarıdan gelenlerin topraklarının nasıl kullanılması gerektiğini dayatma girişimi olarak algılıyor. Ekologlar da endişelerini dile getirdi. Örneğin Hollanda'daki Oostvaardersplassen rezervinde 2017–18'deki sert kışta çok sayıda geyik, sığır ve at öldü; bu da kamuoyunda öfkeye ve insanların ne ölçüde geri çekilmesi gerektiği konusunda tartışmaya yol açtı.
Such experiences suggest that rewilding is most likely to succeed when it is treated not as the complete withdrawal of human influence but as a partnership. Successful projects typically involve local communities from the outset, offer for losses caused by wildlife and create new economic opportunities, such as ecotourism. As biodiversity continues to decline worldwide, many conservationists believe that rewilding, applied with care and , will become an increasingly important to traditional conservation.
Bu tür deneyimler, yeniden yabanlaştırmanın insan etkisinin tamamen geri çekilmesi olarak değil, müzakereyle kurulan bir ortaklık olarak ele alındığında başarılı olma ihtimalinin en yüksek olduğunu düşündürüyor. Başarılı projeler genellikle yerel toplulukları en baştan dahil eder, yaban hayatının neden olduğu kayıplar için tazminat sunar ve ekoturizm gibi yeni ekonomik fırsatlar yaratır. Biyoçeşitlilik dünya genelinde azalmaya devam ederken pek çok doğa korumacı, özenle ve alçakgönüllülükle uygulanan yeniden yabanlaştırmanın geleneksel doğa korumayı tamamlayan giderek daha önemli bir unsur hâline geleceğine inanıyor.
Gramer ipucu
not as … but as …
not as X but as Y, bir şeyin nasıl görülmesi gerektiğini düzelterek anlatır: “X olarak değil, Y olarak”. Akademik metinlerde yazarın kendi tanımını vermesine yarar.
Metinden:
treated not as the complete withdrawal of human influence but as a negotiated partnership
Başka örnekler:
- See mistakes not as failures but as lessons.Hataları başarısızlık olarak değil, ders olarak gör.
- He was remembered not as a king but as a teacher.Bir kral olarak değil, bir öğretmen olarak hatırlandı.
Bu metnin kelimeleri
- prescribe fiil belirlemek, öngörmek; reçete etmek The law prescribes strict penalties.
- intervention isim müdahale The situation needs urgent intervention.
- eradicate fiil kökünü kazımak, yok etmek The disease was eradicated in 1980.
- trophic cascade kalıp trofik basamaklanma (besin zinciri etkisi) Removing predators can cause a trophic cascade.
- centre (on) fiil (-e) odaklanmak The discussion centred on money.
- wetland isim sulak alan Many birds live in wetlands.
- controversial sıfat tartışmalı It was a controversial decision.
- dictate fiil dayatmak, emretmek You can't dictate how I live.
- negotiated sıfat müzakereyle kurulan, üzerinde anlaşılmış They reached a negotiated settlement.
- compensation isim tazminat She received compensation for the damage.
- humility isim alçakgönüllülük He accepted the prize with humility.
- complement isim tamamlayıcı (unsur) Exercise is a good complement to a healthy diet.
Anladın mı? Mini quiz
-
TRUE / FALSE / NOT GIVEN: Rewilding aims to keep landscapes in a fixed state through intensive management.
1. paragraf: bu geleneksel doğa korumanın yaklaşımı; yeniden yabanlaştırma doğal süreçleri yeniden kurmaya çalışır. False.
-
TRUE / FALSE / NOT GIVEN: Later research found that wolves were not the only factor in Yellowstone's changes.
2. paragraf: kuraklık, insan avcılığı ve ayılar da rol oynadı. True.
-
TRUE / FALSE / NOT GIVEN: The Knepp estate receives more visitors than Yellowstone.
Metinde ziyaretçi sayısı karşılaştırması yok. Not Given.
-
What happened at Oostvaardersplassen in the winter of 2017–18?
4. paragraf: sert kışta çok sayıda geyik, sığır ve at öldü.
-
According to the final paragraph, rewilding is most likely to succeed when it is ----
5. paragraf: “a negotiated partnership”; yerel topluluklar en baştan dahil edilir.