IELTS · Sınav metni · Metin 154
The Hidden Cost of Fast Fashion
Hızlı modanın gizli bedeli
IELTS Academic tarzında bir okuma: Ucuz ve hızla değişen giyim endüstrisinin çevreye ve çalışanlara maliyeti ne, çözüm için neler deneniyor?
IELTS hazırlık okuması · B1
B1 hazırlık hâli. Metnin sadeleştirilmiş versiyonu: önce bunu oku, kelimeleri öğren, soruları çöz. Sonra yukarıdaki B2–C1 sekmesinden sınav seviyesindeki hâline geç.
Altı çizili kelimelere dokun!
Fast fashion means cheap clothes that are made quickly and follow the latest . Some shops bring new styles into their stores every week. Because the clothes are so cheap, many people buy more than they need and wear them only a few times.
Hızlı moda, hızla üretilen ve en son trendleri takip eden ucuz kıyafetler demektir. Bazı mağazalar her hafta yeni modeller getiriyor. Kıyafetler çok ucuz olduğu için pek çok insan ihtiyacından fazlasını alıyor ve onları sadece birkaç kez giyiyor.
This has a big effect on the . Making clothes uses a lot of water and energy, and many fabrics, such as polyester, are made from oil. When we wash these fabrics, tiny pieces of plastic go into rivers and the sea. Most old clothes are not ; they are burned or end up in .
Bunun çevre üzerinde büyük bir etkisi var. Kıyafet üretmek çok su ve enerji kullanır ve polyester gibi pek çok kumaş petrolden yapılır. Bu kumaşları yıkadığımızda minik plastik parçalar nehirlere ve denize gider. Eski kıyafetlerin çoğu geri dönüştürülmez; yakılır ya da çöp sahasına gider.
There are also problems for workers. Many clothes are made in factories where people work long hours for low . In 2013, a factory building called Rana Plaza in Bangladesh, and more than 1,100 workers died. After this tragedy, many people started to ask where their clothes came from.
Çalışanlar için de sorunlar var. Pek çok kıyafet insanların düşük ücretlerle uzun saatler çalıştığı fabrikalarda üretiliyor. 2013'te Bangladeş'te Rana Plaza adlı bir fabrika binası çöktü ve 1.100'den fazla işçi öldü. Bu trajediden sonra pek çok insan kıyafetlerinin nereden geldiğini sormaya başladı.
What can we do? We can buy fewer clothes and choose better . We can repair, swap or buy second-hand clothes. Some governments are also making new laws so that clothing companies must take for the waste they create.
Ne yapabiliriz? Daha az kıyafet alıp daha kaliteli olanları seçebiliriz. Kıyafetlerimizi onarabilir, takas edebilir ya da ikinci el alabiliriz. Bazı hükümetler de giyim şirketlerinin yarattıkları atığın sorumluluğunu üstlenmesi için yeni yasalar çıkarıyor.
Gramer ipucu
end up: sonunda … -e varmak / olmak
end up + yer / -ing, bir şeyin sonunda (genellikle planlanmadan) bir yere varmasını ya da bir duruma düşmesini anlatır: “sonunda … -e gitmek, … olmak”.
Metinden:
they are burned or end up in landfill
Başka örnekler:
- We got lost and ended up in a small village.Kaybolduk ve sonunda küçük bir köye vardık.
- He ended up working all weekend.Sonunda bütün hafta sonu çalıştı.
Bu metnin kelimeleri
- trend isim eğilim, trend This colour is the latest trend.
- environment isim çevre Plastic is bad for the environment.
- recycle fiil geri dönüştürmek We recycle paper and glass.
- landfill isim çöp sahası Most rubbish goes to landfill.
- wage isim ücret, maaş The workers asked for higher wages.
- collapse fiil çökmek The old bridge collapsed.
- quality isim kalite These shoes are good quality.
- responsibility isim sorumluluk It's your responsibility to lock the door.
Anladın mı? Mini quiz
-
TRUE / FALSE / NOT GIVEN: Some fast-fashion shops bring in new styles every week.
1. paragraf: “Some shops bring new styles into their stores every week.” True.
-
TRUE / FALSE / NOT GIVEN: Most old clothes are recycled into new clothes.
2. paragraf: “Most old clothes are not recycled.” False.
-
What happened at Rana Plaza in 2013?
3. paragraf: Bangladeş'te bina çöktü, 1.100'den fazla işçi öldü.
-
Which of these is NOT suggested in the last paragraph?
4. paragraf: her hafta yeni model almak önerilmiyor; tam tersi.
IELTS Academic Reading · B2–C1
IELTS tarzı metin. 352 kelime · True / False / Not Given ve çoktan seçmeli sorular · Önerilen süre: 8 dakika. Önce süre tutarak oku ve soruları çöz, sonra kelimelere ve çeviriye bak.
Altı çizili kelimelere dokun!
Over the past two decades, the clothing industry has undergone a profound transformation. Driven by low production costs and rapidly changing trends, global clothing production approximately doubled between 2000 and 2014, while the average number of times a garment is worn before being discarded has significantly. This business model, commonly known as fast fashion, relies on , low-cost production and the frequent introduction of new collections.
Son yirmi yılda giyim endüstrisi derin bir dönüşüm geçirdi. Düşük üretim maliyetleri ve hızla değişen trendlerin etkisiyle küresel giyim üretimi 2000 ile 2014 arasında yaklaşık iki katına çıkarken, bir giysinin atılmadan önceki ortalama giyilme sayısı önemli ölçüde azaldı. Genellikle hızlı moda olarak bilinen bu iş modeli, yüksek hacimli, düşük maliyetli üretime ve yeni koleksiyonların sık sık piyasaya sürülmesine dayanır.
The environmental of this system is considerable. Textile production is water-intensive, particularly in the cultivation of cotton, and the dyeing and finishing of fabrics can release hazardous chemicals into rivers. Synthetic fibres such as polyester, which are derived from fossil fuels, now the majority of fibre production, and their washing sheds that contribute to plastic pollution in the oceans. Estimates of the industry's share of global greenhouse gas emissions vary widely, but most place it at several per cent.
Bu sistemin çevresel ayak izi hatırı sayılır düzeydedir. Tekstil üretimi, özellikle pamuk yetiştiriciliğinde, yoğun su gerektirir ve kumaşların boyanması ile terbiye işlemleri nehirlere tehlikeli kimyasallar bırakabilir. Fosil yakıtlardan elde edilen polyester gibi sentetik lifler bugün lif üretiminin çoğunluğunu oluşturuyor ve yıkanmaları okyanuslardaki plastik kirliliğine katkıda bulunan mikrolifler döküyor. Endüstrinin küresel sera gazı emisyonlarındaki payına ilişkin tahminler büyük farklılık gösterse de çoğu bu payı yüzde birkaç düzeyinde belirliyor.
Moreover, very little clothing is recycled into new garments. According to the Ellen MacArthur Foundation, less than one per cent of the material used to produce clothing is recycled in this way, and the equivalent of a rubbish truck full of textiles is landfilled or every second. Mixed-fibre fabrics are particularly difficult to separate and reuse, which makes large-scale recycling technically .
Üstelik çok az giysi yeni giysilere dönüştürülüyor. Ellen MacArthur Vakfı'na göre giyim üretiminde kullanılan malzemenin yüzde birinden azı bu şekilde geri dönüştürülüyor ve her saniye bir çöp kamyonu dolusu tekstile eşdeğer miktar çöp sahasına gönderiliyor ya da yakılıyor. Karışık lifli kumaşları ayırmak ve yeniden kullanmak özellikle zordur; bu da büyük ölçekli geri dönüşümü teknik açıdan güçleştirir.
The social costs are equally . Much garment manufacturing takes place in countries where wages are low and labour protections weak. The collapse of the Rana Plaza building in Bangladesh in 2013, which killed more than 1,100 garment workers, drew global attention to unsafe working conditions and prompted an international agreement on factory safety. Campaigners argue, however, that pressure for ever lower prices continues to improvements across .
Toplumsal maliyetler de aynı derecede önemlidir. Konfeksiyon üretiminin büyük kısmı ücretlerin düşük ve işçi korumalarının zayıf olduğu ülkelerde gerçekleşir. 2013'te Bangladeş'te 1.100'den fazla konfeksiyon işçisinin ölümüne yol açan Rana Plaza binasının çökmesi, güvensiz çalışma koşullarına küresel ilgi çekti ve fabrika güvenliğine ilişkin uluslararası bir anlaşmayı beraberinde getirdi. Ancak kampanyacılar, sürekli daha düşük fiyatlar için yapılan baskının tedarik zincirleri boyunca iyileştirmeleri baltalamaya devam ettiğini savunuyor.
Responses to these problems are emerging at several levels. Some governments are introducing schemes, which require brands to contribute to the cost of collecting and processing used textiles. Businesses are experimenting with rental, resale and repair services, while consumers are encouraged to buy fewer, more garments. Ultimately, many analysts believe that meaningful change will require not only better technology but a fundamental reconsideration of how much clothing we consume.
Bu sorunlara yanıtlar çeşitli düzeylerde ortaya çıkıyor. Bazı hükümetler, markaların kullanılmış tekstillerin toplanması ve işlenmesinin maliyetine katkıda bulunmasını zorunlu kılan genişletilmiş üretici sorumluluğu programları getiriyor. İşletmeler kiralama, ikinci el satış ve onarım hizmetleri deniyor; tüketiciler ise daha az ama daha dayanıklı giysi almaya teşvik ediliyor. Sonuç olarak pek çok analist anlamlı bir değişimin yalnızca daha iyi teknoloji değil, ne kadar giysi tükettiğimizin temelden yeniden düşünülmesini de gerektireceğine inanıyor.
Gramer ipucu
not only … but (also) …
not only X but (also) Y, iki öğeyi birlikte vurgular ve ikincisine ağırlık verir: “yalnızca X değil, Y de”. Akademik sonuç cümlelerinde sık görülür.
Metinden:
meaningful change will require not only better technology but a fundamental reconsideration
Başka örnekler:
- She speaks not only English but also French.Yalnızca İngilizce değil, Fransızca da konuşuyor.
- The plan is not only cheap but also effective.Plan yalnızca ucuz değil, aynı zamanda etkili.
Bu metnin kelimeleri
- decline fiil azalmak, düşmek Sales declined last year.
- high-volume sıfat yüksek hacimli The factory focuses on high-volume production.
- (environmental) footprint isim (çevresel) ayak izi Flying increases your carbon footprint.
- account for fiil oluşturmak, (bir payı) teşkil etmek Women account for half of the staff.
- microfibre isim mikrolif Microfibres are found in the ocean.
- incinerate fiil yakmak (atık) The waste is incinerated at high temperatures.
- challenging sıfat zorlu, güç It was a challenging task.
- significant sıfat önemli, kayda değer There was a significant increase in prices.
- undermine fiil baltalamak, zayıflatmak Lies undermine trust.
- supply chain isim tedarik zinciri The pandemic disrupted global supply chains.
- extended producer responsibility kalıp genişletilmiş üretici sorumluluğu Extended producer responsibility makes companies pay for waste.
- durable sıfat dayanıklı These boots are very durable.
Anladın mı? Mini quiz
-
TRUE / FALSE / NOT GIVEN: Global clothing production roughly doubled between 2000 and 2014.
1. paragraf: üretim “approximately doubled between 2000 and 2014”. True.
-
TRUE / FALSE / NOT GIVEN: Experts agree on the exact share of global emissions caused by the fashion industry.
2. paragraf: tahminler “vary widely”. False.
-
TRUE / FALSE / NOT GIVEN: Cotton clothes last longer than polyester clothes.
Metin iki kumaşın dayanıklılığını karşılaştırmıyor. Not Given.
-
Why is large-scale recycling of clothes technically challenging?
3. paragraf: karışık lifli kumaşları ayırmak ve yeniden kullanmak zor.
-
What do extended producer responsibility schemes require?
5. paragraf: markalar kullanılmış tekstillerin toplanma ve işlenme maliyetine katkıda bulunur.