IELTS · Sınav metni · Metin 152
Losing the Night: The Problem of Light Pollution
Geceyi kaybetmek: Işık kirliliği sorunu
IELTS Academic tarzında bir okuma: Yapay ışık gece gökyüzünü nasıl yok ediyor, hayvanları ve insan sağlığını nasıl etkiliyor?
IELTS hazırlık okuması · B1
B1 hazırlık hâli. Metnin sadeleştirilmiş versiyonu: önce bunu oku, kelimeleri öğren, soruları çöz. Sonra yukarıdaki B2–C1 sekmesinden sınav seviyesindeki hâline geç.
Altı çizili kelimelere dokun!
For most of human history, people could see thousands of stars at night. Today, many of us can see only a few. The reason is light pollution: too much artificial light from streets, buildings and that makes the night sky .
İnsanlık tarihinin büyük bölümünde insanlar geceleri binlerce yıldız görebiliyordu. Bugün çoğumuz sadece birkaçını görebiliyor. Bunun nedeni ışık kirliliği: sokaklardan, binalardan ve reklamlardan gelen, gece gökyüzünü aydınlatan aşırı yapay ışık.
Scientists say that about one third of all people on Earth can no longer see the Milky Way from their homes. And the problem is growing. A study using information from thousands of found that the night sky is getting brighter by almost ten per cent every year.
Bilim insanları, Dünya'daki tüm insanların yaklaşık üçte birinin artık evlerinden Samanyolu'nu göremediğini söylüyor. Ve sorun büyüyor. Binlerce gönüllünün verilerini kullanan bir çalışma, gece gökyüzünün her yıl neredeyse yüzde on daha parlak hâle geldiğini buldu.
Light pollution is not only a problem for people who love stars. It also animals. Baby sea turtles, for example, move towards the brightest light after they . Normally this is the sea, but bright hotels can lead them in the wrong direction. Many birds also lose their way in brightly lit cities.
Işık kirliliği sadece yıldızları seven insanlar için bir sorun değil. Hayvanların da kafasını karıştırıyor. Örneğin yavru deniz kaplumbağaları yumurtadan çıktıktan sonra en parlak ışığa doğru ilerler. Normalde bu denizdir, ama parlak oteller onları yanlış yöne götürebilir. Göç eden pek çok kuş da ışıl ışıl şehirlerde yolunu kaybeder.
Light at night may also affect our health, because it can our sleep. The good news is that light pollution is easy to . We can turn off lights we do not need, point street lights down, and use warmer, softer colours. Some towns have even become official "dark sky" places to protect their view of the stars.
Gece ışığı uykumuzu bozabildiği için sağlığımızı da etkileyebilir. İyi haber şu ki ışık kirliliğini azaltmak kolay. İhtiyacımız olmayan ışıkları kapatabilir, sokak lambalarını aşağı doğru yönlendirebilir ve daha sıcak, daha yumuşak renkler kullanabiliriz. Hatta bazı kasabalar yıldız manzaralarını korumak için resmî "karanlık gökyüzü" bölgesi oldu.
Gramer ipucu
no longer: artık … değil
no longer, eskiden olan bir durumun artık olmadığını anlatır: “artık … değil / -mıyor”. Genellikle yardımcı fiil ile ana fiil arasına gelir.
Metinden:
can no longer see the Milky Way
Başka örnekler:
- He no longer lives here.Artık burada yaşamıyor.
- This phone is no longer available.Bu telefon artık satılmıyor.
Bu metnin kelimeleri
- advertisement isim reklam I saw an advertisement for a new phone.
- bright sıfat parlak, aydınlık The room is very bright.
- volunteer isim gönüllü Volunteers cleaned the beach.
- confuse fiil kafasını karıştırmak The instructions confused me.
- hatch fiil yumurtadan çıkmak The chicks hatched this morning.
- migrate fiil göç etmek Many birds migrate south in winter.
- disturb fiil bozmak, rahatsız etmek Please don't disturb me.
- reduce fiil azaltmak Try to reduce sugar in your diet.
Anladın mı? Mini quiz
-
TRUE / FALSE / NOT GIVEN: About one third of people can no longer see the Milky Way from their homes.
2. paragraf: “about one third of all people on Earth can no longer see the Milky Way”. True.
-
TRUE / FALSE / NOT GIVEN: Light pollution is getting less serious every year.
2. paragraf: gökyüzü her yıl neredeyse yüzde on daha parlak oluyor. False.
-
Why can bright hotels be a problem for baby sea turtles?
3. paragraf: yavrular en parlak ışığa doğru gider; oteller onları yanlış yöne götürebilir.
-
Which is NOT given as a way to reduce light pollution?
4. paragraf: daha uzun sokak lambaları önerilmiyor.
IELTS Academic Reading · B2–C1
IELTS tarzı metin. 341 kelime · True / False / Not Given ve çoktan seçmeli sorular · Önerilen süre: 8 dakika. Önce süre tutarak oku ve soruları çöz, sonra kelimelere ve çeviriye bak.
Altı çizili kelimelere dokun!
Throughout most of human history, the night sky was a source of navigation, timekeeping and wonder. Today, however, the of artificial lighting has rendered the stars invisible to a large proportion of the world's population. A landmark atlas published in 2016 estimated that more than 80 per cent of people live under light-polluted skies and that roughly one third of humanity can no longer see the Milky Way from where they live.
İnsanlık tarihinin büyük bölümünde gece gökyüzü yön bulma, zaman ölçme ve hayranlık kaynağıydı. Ancak bugün yapay aydınlatmanın parıltısı yıldızları dünya nüfusunun büyük bir kısmı için görünmez kıldı. 2016'da yayımlanan önemli bir atlas, insanların yüzde 80'inden fazlasının ışık kirliliği olan gökyüzü altında yaşadığını ve insanlığın kabaca üçte birinin artık yaşadığı yerden Samanyolu'nu göremediğini tahmin etti.
Moreover, the situation appears to be faster than satellite measurements had suggested. A study published in 2023, based on more than 50,000 observations submitted by citizen scientists, concluded that the visible night sky had grown brighter by almost 10 per cent per year between 2011 and 2022. One possible explanation is that satellites are relatively insensitive to the bluish light by many modern LED lamps, and therefore the true extent of the change.
Üstelik durum, uydu ölçümlerinin düşündürdüğünden daha hızlı kötüleşiyor görünüyor. Vatandaş bilimcilerin gönderdiği 50.000'den fazla gözleme dayanan ve 2023'te yayımlanan bir çalışma, görünür gece gökyüzünün 2011 ile 2022 arasında yılda neredeyse yüzde 10 parlaklaştığı sonucuna vardı. Olası bir açıklama, uyduların pek çok modern LED lambanın yaydığı mavimsi ışığa görece duyarsız olması ve bu nedenle değişimin gerçek boyutunu olduğundan az tahmin etmesidir.
The consequences are considerable. Many species rely on natural cycles of light and darkness to regulate feeding, reproduction and migration. Newly hatched sea turtles, which instinctively move towards the brightest horizon, can be inland by coastal lighting, while migrating birds may become around illuminated buildings, sometimes with fatal results. Artificial light at night has also been linked to declines in nocturnal , which are important pollinators.
Ekolojik sonuçlar hatırı sayılırdır. Pek çok tür beslenmeyi, üremeyi ve göçü düzenlemek için doğal ışık ve karanlık döngülerine dayanır. İçgüdüsel olarak en parlak ufka doğru ilerleyen yeni yumurtadan çıkmış deniz kaplumbağaları kıyı aydınlatmasıyla karaya doğru çekilebilir; göç eden kuşlar da aydınlatılmış binaların çevresinde yönünü şaşırabilir ve bu bazen ölümcül sonuçlar doğurur. Gece yapay ışığı, önemli tozlayıcılar olan gece böceklerindeki azalmayla da ilişkilendirilmiştir.
Human health may be affected as well. Exposure to light at night, particularly blue-rich light, can suppress the production of melatonin, a hormone that helps regulate sleep. Some researchers have suggested that chronic disruption of the body's rhythms could contribute to a range of health problems, although the evidence for many of these links remains .
İnsan sağlığı da etkilenebilir. Geceleri ışığa, özellikle mavi ağırlıklı ışığa maruz kalmak, uykuyu düzenlemeye yardım eden bir hormon olan melatoninin üretimini baskılayabilir. Bazı araştırmacılar vücudun sirkadiyen ritimlerinin sürekli bozulmasının bir dizi sağlık sorununa katkıda bulunabileceğini öne sürdü, ancak bu bağlantıların çoğuna ilişkin kanıtlar hâlâ kesin değil.
Unlike many environmental problems, however, light pollution is comparatively easy to . Shielding lamps so that they direct light downwards, choosing warmer colour temperatures, dimming or switching off lights when they are not needed and avoiding excessive brightness can all make a significant difference, often while saving energy. A growing number of communities have been certified as dark-sky places, demonstrating that safe, well-lit streets and a visible night sky need not be .
Ancak pek çok çevre sorununun aksine ışık kirliliğini tersine çevirmek görece kolaydır. Lambaları ışığı aşağı yönlendirecek şekilde siperlemek, daha sıcak renk sıcaklıkları seçmek, gerekmediğinde ışıkları kısmak ya da kapatmak ve aşırı parlaklıktan kaçınmak, çoğu zaman enerji tasarrufu da sağlayarak büyük fark yaratabilir. Giderek artan sayıda topluluk karanlık gökyüzü bölgesi olarak sertifikalandırıldı; bu da güvenli, iyi aydınlatılmış sokaklarla görünür bir gece gökyüzünün birbiriyle bağdaşmaz olmak zorunda olmadığını gösteriyor.
Gramer ipucu
need not be: … olmak zorunda değil
need not + yalın fiil (needn't), bir şeyin gerekli olmadığını resmî biçimde söyler: “… -mek zorunda değil, … -mesine gerek yok”. Akademik yazıda don't need to yerine kullanılır.
Metinden:
a visible night sky need not be incompatible
Başka örnekler:
- You need not worry about the cost.Maliyet konusunda endişelenmenize gerek yok.
- Healthy food need not be expensive.Sağlıklı yemek pahalı olmak zorunda değil.
Bu metnin kelimeleri
- glow isim parıltı, ışıltı We saw the glow of the city from the hills.
- deteriorate fiil kötüleşmek His health deteriorated quickly.
- emit fiil yaymak, salmak Cars emit harmful gases.
- underestimate fiil olduğundan az tahmin etmek, küçümsemek Never underestimate your opponent.
- ecological sıfat ekolojik The oil spill was an ecological disaster.
- lure fiil çekmek, cezbetmek Bright lights lure insects.
- disoriented sıfat yönünü kaybetmiş, şaşkın He felt disoriented after the long flight.
- insect isim böcek Bees are useful insects.
- circadian sıfat sirkadiyen, günlük biyolojik ritimle ilgili Shift work disrupts circadian rhythms.
- inconclusive sıfat kesin olmayan, sonuçsuz The test results were inconclusive.
- reverse fiil tersine çevirmek It is hard to reverse climate change.
- incompatible sıfat bağdaşmaz, uyumsuz These two ideas are incompatible.
Anladın mı? Mini quiz
-
TRUE / FALSE / NOT GIVEN: The 2016 atlas found that most people live under light-polluted skies.
1. paragraf: “more than 80 per cent of people live under light-polluted skies”. True.
-
TRUE / FALSE / NOT GIVEN: Satellite measurements may underestimate the increase in sky brightness.
2. paragraf: uydular LED'lerin mavimsi ışığına duyarsız olduğu için değişimi “underestimate” edebilir. True.
-
TRUE / FALSE / NOT GIVEN: Scientists have proved that light pollution causes a range of health problems.
4. paragraf: bu bağlantılara dair kanıtlar “inconclusive”; kanıtlanmış değil. False.
-
Why are newly hatched sea turtles affected by coastal lighting?
3. paragraf: yavrular içgüdüsel olarak “towards the brightest horizon” gider.
-
According to the final paragraph, which statement is correct?
5. paragraf: önlemler büyük fark yaratır, “often while saving energy”.