YDS · Sınav metni · Metin 157
Tambora and the Year Without a Summer
Tambora ve yazsız yıl
YDS/YÖKDİL tarzında bir okuma: 1815'te Endonezya'da patlayan bir yanardağ, binlerce kilometre ötede Avrupa ve Amerika'da nasıl yazı yok etti?
YDS hazırlık okuması · B1
B1 hazırlık hâli. Metnin sadeleştirilmiş versiyonu: önce bunu oku, kelimeleri öğren, soruları çöz. Sonra yukarıdaki B2–C1 sekmesinden sınav seviyesindeki hâline geç.
Altı çizili kelimelere dokun!
In April 1815, Mount Tambora, a volcano on the island of Sumbawa in Indonesia, . It was the largest eruption in recorded history. The explosion was so loud that people heard it more than 1,000 kilometres away.
Nisan 1815'te Endonezya'nın Sumbawa adasındaki bir yanardağ olan Tambora Dağı patladı. Kaydedilmiş tarihteki en büyük patlamaydı. Patlama o kadar gürültülüydü ki insanlar onu 1.000 kilometreden daha uzaktan duydu.
The eruption was a for the people of the region. Thousands died immediately, and many more died later from hunger and illness because their and animals were destroyed.
Patlama bölge halkı için bir felaketti. Binlerce kişi anında öldü, ekinleri ve hayvanları yok olduğu için çok daha fazlası daha sonra açlıktan ve hastalıktan öldü.
But the effects did not stop there. The volcano sent huge amounts of gas and dust high into the . This some of the sunlight, and the Earth became cooler. In 1816, it was so cold in parts of Europe and North America that it snowed in June. People called it "the Year Without a Summer". Crops , food became very expensive, and many people went hungry.
Ama etkiler orada bitmedi. Yanardağ atmosferin yükseklerine çok büyük miktarlarda gaz ve toz gönderdi. Bu, güneş ışığının bir kısmını engelledi ve Dünya soğudu. 1816'da Avrupa ve Kuzey Amerika'nın bazı bölgelerinde hava o kadar soğuktu ki haziranda kar yağdı. İnsanlar buna "Yazsız Yıl" dedi. Ekinler yetişmedi, yiyecekler çok pahalandı ve pek çok insan aç kaldı.
The cold, rainy summer even literature. In Switzerland, a group of young writers had to stay inside because of the bad weather. They decided to write scary stories, and one of them, Mary Shelley, began her famous Frankenstein. Tambora shows how one natural event can change the whole world.
Soğuk, yağmurlu yaz edebiyatı bile etkiledi. İsviçre'de bir grup genç yazar kötü hava yüzünden içeride kalmak zorunda kaldı. Korku hikâyeleri yazmaya karar verdiler ve aralarından Mary Shelley ünlü romanı Frankenstein'a başladı. Tambora, tek bir doğa olayının bütün dünyayı nasıl değiştirebileceğini gösteriyor.
Gramer ipucu
so … that: o kadar … ki
so + sıfat/zarf + that + cümle, bir durumun derecesini ve sonucunu anlatır: “o kadar … ki …”.
Metinden:
The explosion was so loud that people heard it more than 1,000 kilometres away.
Başka örnekler:
- It was so cold that the lake froze.O kadar soğuktu ki göl dondu.
- She spoke so fast that I couldn't understand.O kadar hızlı konuştu ki anlayamadım.
Bu metnin kelimeleri
- erupt fiil (yanardağ) patlamak The volcano erupted last night.
- disaster isim felaket The flood was a disaster for the town.
- crop isim ekin, ürün Rice is the main crop here.
- atmosphere isim atmosfer The atmosphere protects the Earth.
- block fiil engellemek, kapatmak A tree blocked the road.
- fail fiil başarısız olmak; (ekin) yetişmemek The crops failed because of the drought.
- influence fiil etkilemek Music influenced his writing.
- novel isim roman She wrote her first novel at 20.
Anladın mı? Mini quiz
-
According to the passage, Mount Tambora is located in ----.
1. paragraf: Endonezya'daki Sumbawa adasında.
-
Many people in the region died later because ----.
2. paragraf: ekinleri ve hayvanları yok olduğu için açlık ve hastalıktan öldüler.
-
It is stated that the Earth became cooler because ----.
3. paragraf: gaz ve toz güneş ışığının bir kısmını engelledi.
-
The passage mentions Mary Shelley to show that ----.
4. paragraf: soğuk yaz edebiyatı bile etkiledi; Frankenstein bu sırada başladı.
YDS / YÖKDİL Okuma · B2–C1
YDS tarzı metin. 376 kelime · 5 şıklı okuma ve kelime soruları · Önerilen süre: 8 dakika. Önce süre tutarak oku ve soruları çöz, sonra kelimelere ve çeviriye bak.
Altı çizili kelimelere dokun!
In April 1815, Mount Tambora on the Indonesian island of Sumbawa produced the most powerful volcanic eruption in recorded history. The explosions were reportedly heard more than a thousand kilometres away, and the eruption devastated the surrounding region. Tens of thousands of people are thought to have died, many not from the blast itself but from the and disease that followed the destruction of crops and .
Nisan 1815'te Endonezya'nın Sumbawa adasındaki Tambora Dağı, kaydedilmiş tarihteki en güçlü volkanik patlamayı gerçekleştirdi. Aktarılanlara göre patlamalar bin kilometreden daha uzaktan duyuldu ve patlama çevre bölgeyi harap etti. On binlerce kişinin öldüğü düşünülüyor; bunların çoğu patlamanın kendisinden değil, ekinlerin ve hayvanların yok olmasının ardından gelen kıtlık ve hastalıktan öldü.
The global consequences of the eruption, however, became apparent only the following year. Tambora had vast quantities of sulphur dioxide into the stratosphere, where it formed a veil of sulphate that reflected part of the incoming sunlight back into space. As a result, average global temperatures fell by an estimated half a degree Celsius or more, a seemingly small change that nonetheless had consequences in regions dependent on a short growing season.
Bununla birlikte patlamanın küresel sonuçları ancak ertesi yıl belirginleşti. Tambora stratosfere çok büyük miktarlarda kükürt dioksit püskürtmüştü; bu madde orada gelen güneş ışığının bir kısmını uzaya geri yansıtan bir sülfat aerosolü perdesi oluşturdu. Sonuç olarak ortalama küresel sıcaklıklar tahminen yarım santigrat derece ya da daha fazla düştü; görünüşte küçük olan bu değişim kısa bir yetişme mevsimine bağımlı bölgelerde yine de ağır sonuçlar doğurdu.
In 1816, which became known as "the Year Without a Summer", parts of Western Europe and north-eastern North America experienced unseasonable frosts and persistent rain. Snow fell in New England in June, and harvests failed across large areas. The resulting food shortages drove up grain prices, triggered riots in several European countries and waves of migration. Historians have described the crisis as one of the last great subsistence crises in the Western world.
"Yazsız Yıl" olarak bilinen 1816'da Batı Avrupa'nın ve Kuzey Amerika'nın kuzeydoğusunun bazı bölgelerinde mevsim dışı donlar ve sürekli yağmur yaşandı. New England'da haziranda kar yağdı ve geniş alanlarda hasat başarısız oldu. Ortaya çıkan gıda kıtlığı tahıl fiyatlarını yükseltti, birçok Avrupa ülkesinde ayaklanmaları tetikledi ve göç dalgalarına yol açtı. Tarihçiler bu krizi Batı dünyasındaki son büyük geçim krizlerinden biri olarak tanımladı.
The effects of the summer were cultural as well as economic. Confined indoors by relentless storms at a villa near Lake Geneva, a group of English writers including Lord Byron, Percy Shelley and Mary Godwin, later Mary Shelley, agreed to a contest to write ghost stories. The included the first ideas for Mary Shelley's Frankenstein, which was published in 1818 and is often regarded as one of the earliest works of science fiction.
Kasvetli yazın etkileri ekonomik olduğu kadar kültüreldi de. Cenevre Gölü yakınlarındaki bir villada amansız fırtınalar yüzünden içeride kalmak zorunda kalan, aralarında Lord Byron, Percy Shelley ve sonradan Mary Shelley olacak Mary Godwin'in de bulunduğu bir grup İngiliz yazar, hayalet hikâyeleri yazma yarışması yapmaya karar verdi. Bunun sonucunda ortaya çıkanlar arasında, 1818'de yayımlanan ve sıklıkla bilimkurgunun ilk eserlerinden biri sayılan Mary Shelley'nin Frankenstein'ının ilk fikirleri de vardı.
Today, scientists study Tambora not merely as a historical curiosity but as a . Because the eruption occurred before modern instruments were widespread, researchers its effects using sources such as ice cores, tree rings and contemporary diaries. Such work helps to how sensitive the climate system is to sudden changes in the atmosphere, and it serves as a reminder that a single large eruption could still disrupt global food supplies, a risk that modern societies, for all their technology, are not entirely to.
Bugün bilim insanları Tambora'yı yalnızca tarihî bir merak konusu olarak değil, doğal bir deney olarak inceliyor. Patlama modern ölçüm aletleri yaygınlaşmadan önce gerçekleştiği için araştırmacılar etkilerini buz çekirdekleri, ağaç halkaları ve dönemin günlükleri gibi kaynakları kullanarak yeniden oluşturuyor. Bu tür çalışmalar iklim sisteminin atmosferdeki ani değişikliklere ne kadar duyarlı olduğunu sayısal olarak belirlemeye yardım ediyor ve tek bir büyük patlamanın hâlâ küresel gıda arzını sekteye uğratabileceğini hatırlatıyor; modern toplumların, tüm teknolojilerine rağmen, bu riske karşı tamamen bağışık olmadığını gösteriyor.
Gramer ipucu
not merely … but …
not merely X but (also) Y, “yalnızca X değil, Y” anlamına gelir; not only … but also yapısının daha resmî biçimidir. YDS'de yazarın asıl vurgusu but'tan sonra gelir.
Metinden:
scientists study Tambora not merely as a historical curiosity but as a natural experiment
Başka örnekler:
- The book is not merely entertaining but also educational.Kitap yalnızca eğlenceli değil, aynı zamanda öğretici.
- She was not merely a singer but a great composer.O yalnızca bir şarkıcı değil, büyük bir besteciydi.
Bu metnin kelimeleri
- famine isim kıtlık Millions died in the famine.
- livestock isim çiftlik hayvanları The farmers lost their livestock in the flood.
- inject fiil püskürtmek, enjekte etmek The nurse injected the medicine.
- aerosol isim aerosol (havada asılı parçacık) Aerosols can cool the climate.
- severe sıfat ağır, şiddetli The storm caused severe damage.
- prompt fiil -e yol açmak, tetiklemek The crisis prompted a change in policy.
- gloomy sıfat kasvetli, karanlık It was a gloomy winter day.
- outcome isim sonuç We are waiting for the outcome of the vote.
- natural experiment kalıp doğal deney The island is a natural experiment in evolution.
- reconstruct fiil yeniden oluşturmak Police reconstructed the events of that night.
- quantify fiil sayısal olarak belirlemek, ölçmek It is hard to quantify the damage.
- immune (to) sıfat (-e karşı) bağışık No country is immune to the crisis.
Anladın mı? Mini quiz
-
According to the passage, many of the deaths in the region were caused by ----.
1. paragraf: çoğu patlamadan değil, ardından gelen kıtlık ve hastalıktan öldü.
-
It is stated in paragraph 2 that the sulphate aerosols ----.
2. paragraf: gelen güneş ışığının bir kısmını uzaya geri yansıttı.
-
Which of the following is NOT mentioned as a consequence of the Year Without a Summer?
3. paragrafta hasat kaybı, fiyat artışı, ayaklanma ve göç geçiyor; yeni tarım makineleri geçmiyor.
-
The writers at Lake Geneva stayed indoors because ----.
4. paragraf: “Confined indoors by relentless storms”.
-
The main idea of the last paragraph is that Tambora ----.
5. paragraf: doğal bir deney olarak iklimin duyarlılığını anlamaya yardım ediyor ve bugünkü riskleri hatırlatıyor.